Inloggen

sluiten
Gebruikersnaam
Wachtwoord
wachtwoord vergeten?
onthoud mij
Nog geen lid?
Klik hier om u te registreren

Wachtwoord opvragen

sluiten
Vul hieronder uw e-mailadres of gebruikersnaam in en
wij zenden u een nieuw wachtwoord toe.
Nog geen lid?
Klik hier om u te registreren
Home » Nieuws » Statistiek » De Wet op de Geneeskundige BehandelingsOvereenkomst (WGBO)


Tag cloud

De Wet op de Geneeskundige BehandelingsOvereenkomst (WGBO)

Statistiek
Geplaatst op zaterdag 1 januari 2000 reacties 0 reacties printen print

Het ideaal achter de WGBO is dat een patiënt goede en volledige informatie van de arts krijgt en dan kan afwegen welke behandeling hij wil. Dit ideaal is nog niet gerealiseerd. Patiënten krijgen vaak geen of te weinig informatie. Dit blijkt uit de evaluatie van de WGBO die in 2000 is uitgevoerd.
Bron: Dute JCJ, Friele RD, Gevers JKM et al. De evaluatie van de WGBO. Utrecht: Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (Nivel); 2000.
De evaluatie van de WGBO is breed aangepakt. Enerzijds zijn door verschillende groepen juristen analyses gemaakt van de twee belangrijke WGBO-thema's: (1) de omgang met persoonsgegevens en (2) het recht op informatie en het toestemmingsvereiste. Mede hiervoor is kwantitatief onderzoek gedaan onder patienten.

Wetstekst

Wat is de WGBO en wat regelt die wet?
In de jaren '70 wilde de maatschappij de positie van de patient versterken. Daarom is in 1995 is de WGBO van kracht geworden. Een patient kan naleving van deze wet via de rechter afdwingen. De WGBO geldt voor geneeskundige verrichtingen van alle zorgaanbieders, zoals artsen en tandartsen. De wet geldt ook voor de verpleging en verzorging van de patient tijdens een behandeling in een ziekenhuis. Het doel van de verrichtingen is de gezondheid van de patient te verbeteren of te bewaken.

De WGBO bevat dwingendrechterlijke bepalingen die de rechten en plichten regelen van hulpverlener en patient. De hulpverlener heeft de plicht die zorg te geven welke een redelijk bekwame collega in dezelfde omstandigheden ook zou geven. Hij moet dus een goede hulpverlener zijn. De patient heeft vooral fundamentele rechten en één plicht. Zijn plicht is dat hij de hulpverlener inlichtingen moet geven en dat hij moet meewerken. De belangrijkste onderwerpen zijn:

  • Informatieplicht
    Uitgangspunt is dat de hulpverlener de patiënt die informatie geeft die de patiënt nodig heeft om zelf op een verantwoorde manier beslissingen te kunnen nemen over zijn gezondheid. Dit betekent dat de hulpverlener de patiënt duidelijk moet informeren over de aard en het doel van het onderzoek of de behandeling, de risico's en de eventuele alternatieven.
    Er zijn 2 uitzonderingen hierop: de hulpverlener mag informatie achterhouden als hij na overleg met een andere hulpverlener van mening is dat het informeren ernstig nadeel voor e patiënt oplevert. Als de patiënt geen inlichtingen wil, houdt de hulpverlener zich hieraan, tenzij dit het belang van de patiënt schaadt.
    De hulpverlener is vrij in de dosering en de timing van het informeren. Dit moet worden afgestemd op de persoonlijke situatie van de patiënt.
  • Toestemmingsvereiste
    Voor iedere geneeskundige behandeling is toestemming van de patiënt vereist. Zonder deze toestemming kan de hulpverlener geen behandeling starten of voortzetten. Als de patiënt dat wil, legt de hulpverlener schriftelijk vast voor welke verrichtingen de patiënt toestemming geeft. Bij niet-ingrijpende verrichtingen mag toestemming als gegeven worden verondersteld.
  • Vertegenwoordiging en de positie van minderjarigen
    Patiënten die zelf niet voor hun WGBO-rechten kunnen opkomen, kunnen zich laten vertegenwoordigen. De WGBO bevat een aparte regeling voor minderjarigen: boven de 16 jaar mogen zij zelf een behandelingsovereenkomst aangaan. Voor kinderen tussen de 12 en 16 jaar is ook toestemming van de ouders nodig. Onder de 12 jaar is toestemming van de ouders vereist.
  • Privacy-bescherming
    De WGBO regelt diverse privacy-zaken. Bijvoorbeeld: dat de hulpverlener behandelingen buiten de waarneming van anderen uitvoert, tenzij de patiënt toestemming heeft gegeven, de patiënt mag zijn dossier altijd lezen, behalve als de privacy van anderen wordt geschaad.
Resultaten van het evaluatie onderzoek

Het recht op informatie
Patiënten melden dat 94% van de huisartsen en 84% van de medisch specialisten hen bijna altijd informeren over een behandeling of onderzoek. Over risico's en alternatieve mogelijkheden informeren ze de patiënten minder vaak, terwijl die daar veel belang aan hechten. 25% van de patiënten die de huisarts bezoekt, wordt niet of soms geïnformeerd hierover. Bij de specialist wordt in ruim 1/3 van de gevallen soms of helemaal niet hierover gesproken.
Patiënten vinden dat huisartsen meer informatie geven over de onderdelen van een behandeling, de risico's en de alternatieven dan specialisten. Huisartsen vinden daarentegen zelf dat zij die informatie vaak niet aan patiënten geven, terwijl specialisten juist wel zelf aangeven dat te doen.

Patiënten vinden de uitleg van huisartsen niet alleen uitgebreider maar ook begrijpelijker. Over het algemeen begrijpen patiënten de uitleg van artsen goed. 65% van de patiënten begrijpt de uitleg van de huisarts altijd en de helft van de patiënten begrijpt de uitleg van de specialist altijd. Patiënten vinden in het algemeen dat ze genoeg kans krijgen om vragen te stellen.

Vrijwel alle patiënten weten dat de arts hen moet informeren over het onderzoek en de behandeling. Maar ze weten meestal niet dat hun arts hen ook moet informeren over alternatieve behandelingen. Er is een samenhang: patiënten die weten dat hun arts hen moet informeren, krijgen vaker informatie.

Meebeslissen
Volgens patiënten vragen huisarts en medisch specialist aan ongeveer de helft van de patiënten (49%) altijd toestemming voor een onderzoek of behandeling. Onduidelijk is in hoeverre in andere gevallen sprake is van veronderstelde of stilzwijgende toestemming. Ook hier is er een samenhang: patiënten die weten dat hun arts toestemming moet vragen, worden ook vaker toestemming gevraagd.

Bij minderjarigen (12-16 jaar) is voor een behandeling zowel de toestemming van de patiënt als van de ouders of vertegenwoordigers nodig. Geven ouders die niet en de minderjarige wil weloverwogen de behandeling toch, dan mag de arts daartoe overgaan als de behandeling ernstig nadeel voor de patiënt kan voorkomen. Uit het onderzoek blijkt dat 75% van de patiënten vindt dat een arts een minderjarige zonder ouderlijke toestemming bijvoorbeeld een poliovaccinatie of een voorbehoedsmiddel mag geven. Abortus of een plastische operatie mag volgens de grote meerderheid niet zonder ouderlijke toestemming.

Zowel patiënten als artsen hebben geen eenduidige mening over welke behandelingen wel of niet zonder toestemming van de ouders mogen gebeuren. Daarover moet een publiek debat worden gevoerd zodat er meer helderheid komt en artsen niet alleen met de dilemma's blijven zitten.

Zorgvuldig omgaan met patiëntengegevens
Volgens patiënten moeten artsen toestemming vragen voor ze informatie doorgeven aan derden
75% van de patiënten vindt het belangrijk dat de arts toestemming vraagt voor hij of zij medische gegevens doorgeeft aan derden. Patiënten hechten veel belang aan hun toestemming voordat de arts medische informatie doorgeeft aan de werkgever. 6% van de artsen vraagt hier geen toestemming voor.
5% van de patiënten leest het eigen medisch dossier
90% van de patiënten weet dat men het recht heeft om het medisch dossier te lezen. Slechts 5% van de patiënten gebruikt dit inzagerecht. De arts weigert zelden.
Minder dan de helft van de pati
Patiënten weten goed dat de arts een geheimhoudingsplicht heeft. Dat dit ook geldt ten opzichte van de partner weet de helft van de patiënten niet. Zowel voor patiënten als artsen is onduidelijk tegenover welke hulpverleners de arts precies een geheimhoudingsplicht heeft.

Onduidelijkheiden in de WGBO en praktijk

Uit de evaluatie blijkt een aantal onduidelijkheden bij het functioneren van de WGBO in de praktijk:

  • Zowel patiënten als artsen hebben geen eenduidige mening over welke behandelingen wel of niet zonder toestemming van ouders uitgevoerd mogen worden. Het is belangrijk dat daar een publiek debat over komt zodat helder wordt wat de heersende normen en waarden zijn.
  • Voor patiënten is onduidelijk of een arts zonder toestemming gegevens mag doorgeven aan familieleden, partner of andere hulpverleners. Voor artsen is niet duidelijk aan welke hulpverleners zij gegevens mogen doorgeven zonder toestemming van de patiënt. Deze onduidelijkheden moeten bestreden worden.
  • Van de rechten over het dossier kennen patiënten alleen het inzagerecht goed. Waarschijnlijk zullen patiënten vaker hun recht gebruiken om bijvoorbeeld delen uit het dossier te halen, als ze weten dat ze dat recht hebben. Voor artsen geldt dat hoe vaker zij geconfronteerd worden met patiënten die een beroep doen op hun dossierrechten, hoe vaker zij deze verzoeken honoreren. Er moet meer voorlichting aan patiënten en artsen komen over de dossierrechten.
  • Patiënten vinden informatie over de risico's van behandeling en mogelijke alternatieven erg belangrijk. Toch krijgen ze die niet altijd, terwijl dat een voorwaarde is om het zelfbeschikkingsrecht te kunnen uitoefenen. Artsen moeten patiënten meer informeren over risico's en alternatieven.
(bron dute 2000)

De Wet op de Geneeskundige BehandelingsOvereenkomst (WGBO)


Voeg een nieuwe reactie toe



Reacties

Nog geen reacties
Word nu lid van HuisartsVandaag en profiteer van extra voordelen!

Altijd toegang tot het laatste nieuws
Reageer en communiceer met andere huisartsen
Dag- en dienstwaarnemingen, vacante praktijken en vacatures
Links naar gratis geaccrediteerde nascholingen
Dagelijks uitgebreide nieuwsbrieven

[Klik hier om u aan te melden]

Advertentie



Categorieën

Laatste reacties

Publieke Poll

Met welke stelling ben je het eens, mijn opinie over de NHG accreditatie is:
Moet worden afgeschaft, te veel werk te weinig opbrengst
Moet in sterk afgeslankte vorm gehandhaafd blijven
Moet in de huidige vorm elk jaar plaatsvinden
Moet in de huidige vorm minder vaak plaatsvinden
Geplaatst: 13-03-2017 Bekijk alle

HuisartsVandaag +Plus

Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen
Diensturen

Word lid en kom in contact met collega's